«نزاع با خدا»

کتاب‌ مقدّس درخصوص کسانی که با خدا مخاصمه می‌کنند چه می‌گوید؟

«⁹وای‌ بر کسی‌ که‌ با صانع‌ خود چون‌ سفالی‌ با سفالهای‌ زمین‌ مخاصمه‌ نماید. آیا کوزه‌ به‌ کوزه‌گر بگوید چه‌ چیز را ساختی‌؟ یا مصنوعِ‌ تو دربارۀ تو بگوید که‌ او دست‌ ندارد» ( اشعیا 45 : 9 )؟

“وای”در گفتار خدا، به وحشتناک‌ترین و هولناک‌ترین وقایعی اشاره دارد که بشر می‌تواند درگیر آن گردد. هرگاه در کتاب مقدّس خدا با وای خطاب کرده، اشاره به غضب بی‌حد و وحشتی دهشت‌بار دارد.

یکی از این وایهای وحشتناک از آنِ کسانی است که با خدا مخاصمه می‌کنند؛ در این آیه، مخاصمه‌ای چون جنگ آورده نشده بلکه منظور کسانی است که در حد یک عیب‌جویی به خدا ایراد وارد می‌آورند که این عیب‌جویی آنان، فریادِ وایِ خدا ( شدّت خشم و غضب خدا ) را بلند کرده، پس وای بر حال مخاصمه کنندگان.

متأسّفانه نه در بین امّتها که از ارادۀ خدا دور هستند بلکه در بین ایمانداران بسیار دیده می‌شود که با زبان خود به مخاصمه با خدا می‌پردازند! شاید عدّۀ زیادی از این گونه مخاصمه کنندگان از روی جهل و نادانیشان با خدا منازعه می‌کنند، امّا حتّی چنین جهلی در ارتباط با خدا قابل توجیه و پذیرش نیست.

بسیاری وقتی در تجربه یا مشکلی بسیار کوچک در زندگی می‌افتند به خدا اعتراض می‌آورند که چرا آنان را به دنیا آورد. و یا برخی به خدا اعتراض می‌آورند که چرا آنان را با قدِ کوتاه آفرید؛ یا آنان را تیره پوست خلق کرد و یا حتّی نسبت به دیگر مخلوقات خدا با واکنشی متخاصّمانه می‌گویند چرا خدا اینان را آفرید و یا چنین آفرید و یا …

اوه! «آیا کوزه‌ به‌ کوزه‌گر بگوید چه‌ چیز را ساختی‌؟» این گونه سخن وای و غضب خدا را بلند خواهد نمود. آگاه باشید آن چه از دهان خدا خارج گردد تغییر نخواهد کرد، اگر وای خدا بر کسی بلند گردد تغییر نخواهد کرد، مراقب آن چه از دهانتان خارج می‌شود باشید تا مبادا غضب خدا را به غیرت آورید.

دنیا پر از شرارت است و بنی‌آدم پیوسته در تمام لحظات زندگی‌اش در حال بی‌انصافی و بی‌عدالتی نسبت به دیگران می‌باشد، دولتی با دولتی، قومی با قومی، فردی با فردی، چه با سلاحهای مرگبار جانها می‌گیرند و چه بسیار بسیار با سلاحِ زبان، جانها می‌کشند. هرگز به اعمال و زبان خود توجّه ندارند، امّا وقتی طرف آنان خدا می‌گردد با وقاحت تمام خود را در جایگاه قاضی عادل می‌نشانند و بر خدا ایراد وارد می‌کنند که چرا چنین ساخت و چرا چنان کرد! اینها را نه حسب پرسش بلکه حسب عیب‌جویی از خدا بیان می‌کنند، بعضاً وقاحت را تا آن جا می‌کشانند که در هر امری برای خدا ایراد وارد می‌کنند، مثلاً چرا فلان بچّه را معلول خلق کرد؟! چرا فلان بچّه در کودکی مرد؟! چرا فلانی را هلاک نمی‌کند؟! چرا به فلانی حکومت و قدرت داد؟! چرا دنیا را با طوفانِ آب زد مگر انسان نبودند؟! و ده‌ها چرا و عیب‌جویی دیگر.

اوه! این گونه رفتار کفر به خدا است، یک مخلوق اجازه ندارد با خالق خود چنین منازعه کند. والدین یک کودک هرگز به فرزند خود اجازۀ زبان درشتی نمی‌دهند، حتّی به او حق عیب‌جویی نسبت به خود را نمی‌دهند، خود را مالک و صاحب اختیار در تمام امور او می‌دانند، به جای او تصمیم می‌گیرند، برای او به میل خود حکم می‌کنند، او را تنبیه می‌کنند، او را محروم می‌کنند و در برخی مواقع کودکانِ ناقص‌الخلقۀ خود را به قتل می‌رسانند، در حالی‌ که به هیچ وجه حق چنین اعمالی را ندارند، چون فقط یک بهانه و مجرایی برای ورود فرزندانشان به دنیا، و مراقبین آنان هستند. ولی تمام کوتاهیها و خطاهایشان را در خصوص عیبهای فرزندان، به گردن خدا می‌اندازند.

آن چه به عمل می‌آورند را نمی‌بینند و در عوض در مخاصمۀ با خدا بلند شده و او را که محق بر همه چیز است به محاکمه می‌کشانند. کجا متّهمی جرأت دارد تا قاضی را محکوم کند و حال آن که بشرِ متّهم، خدا را محکوم می‌کند. پولس رسول می‌فرماید: «²⁰نی بلکه تو کیستی ای انسان که با خدا معارضه می‌کنی؟ آیا مصنوع به صانع می‌گوید که چرا مرا چنین ساختی؟²¹یا کوزه‌گر اختیار بر گِل ندارد که از یک خمیره ظرفی عزیز و ظرفی ذلیل بسازد؟²²و اگر خدا چون اراده نمود که غضب خود را ظاهر سازد و قدرت خویش را بشناساند، ظروف غضب را که برای هلاکت آماده شده بود، به حلم بسیار متحمّل گردید،²³و تا دولت جلال خود را بشناساند بر ظروف رحمتی که آنها را از قبل برای جلال مستعد نمود» ( رومیان 9 : 20 – 23 ).

بشر هر چه هست ارادۀ سازنده‌اش است، چه برای عزّت ساخته شده باشد و چه برای هلاکت، تنها می‌بایست به آن چه هست، خدا را شاکر باشد که حتّی برای اندک زمانی او را حیات و زندگی بخشیده، مانند کوزه‌گری که از گل کوزه‌ای می‌سازد تا برای مدّتی از او استفاده کند و بعد او را می‌شکند و نابود می‌کند درست مانند آدم که از خاک زمین سرشته شد. همان گونه که کسی نمی‌تواند کوزه‌گر را محکوم کند و با او مخاصمه نماید هیچ انسانی اجازه ندارد با خالق خود منازعه کند و او را محکوم نماید.

روزی «¹کلامی‌ که‌ از جانب‌ خداوند به‌ ارمیا نازل ‌شده‌، گفت‌:²برخیز و به‌ خانۀ کوزه‌گر فرودآی‌ که‌ در آن جا کلام‌ خود را به‌ تو خواهم‌ شنوانید.³پس‌ به‌ خانۀ کوزه‌گر فرود شدم‌ و اینک‌ او بر چرخها کار می‌کرد.⁴و ظرفی‌ که‌ از گل‌ می‌ساخت‌ در دست‌ کوزه‌گر ضایع‌ شد پس‌ دوباره‌ ظرفی‌ دیگر از آن‌ ساخت‌ به طوری‌ که‌ به‌ نظر کوزه‌گر پسند آمد که‌ بسازد.⁵آنگاه‌ کلام‌ خداوند به‌ من‌ نازل‌ شده‌، گفت‌:⁶خداوند می‌گوید: ای‌ خاندان‌ اسرائیل‌ آیا من‌ مثل‌ این‌ کوزه‌گر با شما عمل‌ نتوانم‌ نمود زیرا چنان که‌ گل‌ در دست‌ کوزه‌گر است‌، همچنان‌ شما ای‌ خاندان‌ اسرائیل‌ در دست‌ من‌ می‌باشید» ( ارمیا 18 : 1 – 6 ).

بشر از زمانی نسبت به خدا گستاخ شد که مخلوقِ زیبای او، شیطان از جایگاه خود سقوط نمود و اوّلین کوزه یعنی انسانِ ساخته شدۀ دست خدا را به مخاصمۀ با خدا برانگیخت و این تا به انتهای زمان در نسل آدم ادامه دارد، زیرا مخاصمه کنندگان از معلّم و استاد خود شیطان تبعیّت می‌کنند. لذا وای مهیب خداوند بر چنین افرادی خواهد بود.