«عظیم‌ترین اکتشافات مذهبی قرن»

آیا می‌دانید طومارهای دریای مرده عظیم‌ترین اکتشافات مذهبی قرن در خصوص کتاب مقدّس می‌باشند؟

در پاسخ به این سؤال که کدام یافتۀ باستان شناسی در تمامی ادوار تاریخی، بزرگ‌ترین و باارزش‌ترین مهر تأیید را در صحّت کتاب مقدس می‌زند می‌توان به طومارهای دریای مرده اشاره نمود.

تا پیش از کشف طومارهای دریای مرده سؤال این بود که نسخه‌هایی که امروزه در دست داریم در مقایسه با نسخ قرن اوّل و پیش از آن تا چه حد دقیق و صحیح است؟ قدیمی‌ترین نسخۀ خطی کامل عهد عتیق متعلّق به دهم میلادی است از این روی سؤال مهم همیشه این بود متن عهد عتیق از آن جا که بارها و بارها رونویسی شده است تا چه حد قابل اعتماد است؟ طومارهای دریای مرده پاسخی حیرت انگیز به این سؤال می‌دهد. نسخه‌های دکتر برایان وود باستان شناس معروف مسیحی چنین می‌گوید: به احتمال زیاد طومارهای دریای مرده بیشترین تأثیر را داشته است. چرا که این یافته‌ها تاریخِ آخرین نسخه‌های عهد عتیق را هزار سال به عقب برده است. طومارهای دریای مرده نشان داد که نسخه‌های عهد عتیق در این فاصلۀ زمانی به دقّت و با صحّت کامل انتقال یافته است.

طومارهای دریای مرده چیست؟

در غارهایی در نزدیکی دریای مرده در اسرائیل حدود چهل هزار قطعۀ کوچک حاوی نوشته‌هایی کوچک کشف شد که وقتی آنها را در کنار یک دیگر قرار دادند پانصد کتاب بازسازی شد. در میان این کتابها نوشته‌های غیر کتاب مقدّسی نیز وجود دارد که زوایای زندگی در جامعه مذهبی قمران از قرن دوّم قبل از میلاد تا قرن اوّل میلادی را که در آن محل قرار داشت روشن می‌سازد. امّا مهم‌ترین اسناد در میان طومارهای دریای مرده نسخه‌هایی از متن عهد عتیق است که متعلّق به بیش از یک قرن پیش از میلاد مسیح می‌باشد.

طومارهای دریای مرده چگونه کشف شد؟

ماجرای این کشفیّات یکی از حیرت انگیزترین داستانهای دوران مدرن است. در فوریه یا مارس سال 1947 پسر چوپانی از قبایل بومی ساکن منطقه‌ای در حوالی دریای مرده در اردن گلّۀ بز خود را می‌چرانید. او در زمان جمع‌ آوری گلّه متوجّه شد تعدادی از بزهایش از کوه بالا رفته‌اند. او به سراغ بزها به بالای کوه رفت. و چند دهنه غار را در بالا می‌بیند و به طور اتّفاقی سنگی بر می‌دارد و دهانۀ یکی از غارها را هدف قرار می‌دهد. و با تعجّب صدای شکستن ظرف سفالی را می‌شنود. برای او بسیار عجیب بود چه چیزی می‌تواند باشد؟ او وارد غار شد، در کف غار چندین کوزۀ بزرگ حاوی طومارهایی بود که در پارچه‌های کتان پیچیده شده بودند.

آن طومارها برای مدّت 1900 سال در شرایط بسیار عالی باقی مانده بودند. این طومارها از دست شبانانِ بادیه نشین به زیر نگاه نافذ دانشمندان جهانی رسید. و تجسّسها در منطقه برای اکتشافات بیشتر شدّت گرفت و یک هئیت اعزامی از باستان شناسان در سال 1949 کار خود را در آن منطقه شروع کردند که منجر به کشف ده غار دیگر شد که آنها حاوی طومارهای دیگر بود.

این طومارها به علّت حملۀ ارتش روم برای فرو نشاندن آشوب یهودیان در سالهای 66 – 70 توسّط قوم ساکن در این منطقه در غارها مخفی گردیده بود. و به علّت هوای خشک این منطقه که حدوداً 400 متر زیر سطح دریا قرار دارد  ( پایین‌ترین نقطه از سطح دریا در کرۀ زمین! ) این طومارها به خوبی حفظ شده و لطمۀ چندانی نخورده بودند.

ارزش طومارها:

پیش از کشف طومارهای دریای مرده قدیمی‌ترین نسخۀ خطی عبری از کتاب مقدّس ( عهد عتیق ) که در دست بود به حدود سال 900 میلادی تعلّق داشت. امّا به لطف باستان شناسان و طومارهای دریای مرده نسخه‌های یافت شده حدود هزار سال قدیمی‌تر از نسخه‌های خطی بود که در دسترس قرار داشت.

طومارها شامل چه چیزی می‌باشند؟

غار 1: که توسّط پسر چوپانی کشف شد در آن جا هفت طومار کم و بیش کامل یافت شد. قطعاتی از کتاب پیدایش، لاویان، تثنیّه، داوران، سموئیل، اشعیا، حزقیال، مزامیر و چند اثر غیر کتاب مقدّسی یافت شد نظیر خنوخ، کتاب یوبیل، کتاب نوح، عهد لاوی و حکمت سلیمان و قطعه‌ای از دانیال و قطعاتی از تفسیرهای مزامیر، میکاه و صفنیا نیز در این غار پیدا شد.

غار 2: این غار در سال 1952 مورد اکتشافات قرار گرفت. قطعات مربوط به حدود یکصد نسخۀ خطی از جمله دو قطعه مربوط به خروج، یک قطعه لاویان، چهار قطعه از اعداد، دو یا سه قطعه از تثنیّه و یک قطعه از هر یک از کتابهای ارمیا، ایّوب و مزامیر و دو قطعه از روت یافت شد.

غار 4: این غار در سپتامبر 1952 مورد بازدید قرار گرفت و بیش از هر غار دیگری نسخه‌های خطی در اختیار محقّقین قرار داد. هزاران قطعه از بادیه نشینها بازخرید شد یا به دنبال جستجوهای دقیق در کف خاکی غار توسّط باستان شناسان کشف شد. از این قطعات کوچک صدها نسخه خطی به دست آمد که چهارصد تای آن مورد شناسایی قرار گرفته‌اند، که شامل یکصد نسخه از تمامی کتاب عهد عتیق است به جز کتاب استر و یک قطعه از کتاب سموئیل، همچنین چند قطعه از تفسیرهای مزامیر، اشعیا و ناحوم کشف شده است.

غار 7 – 10: این غار در سال 1955 مورد تحقیق واقع شد، در این غار هیچ نسخۀ عهد عتیق به دست نیامد. امّا در غار 7، قطعاتی از نسخه‌ای مورد سؤال یافت شد که به زعم خوزه اُکالاهان بخشی از عهد جدید می‌باشد. چنان چه نظر او واثق باشد این قطعات قدیمی‌ترین نسخ عهد جدید هستند که مربوط به سالهای 50 یا 60 می‌گردند.

غار 11: این غار در اوایل سال 1956 مورد حفّاری قرار گرفت و نسخه‌ای بسیار خوب از سی و شش مزمور و نیز از مزمور مشکوک‌الاصل 151 به دست آمد که قبلاً فقط در متون یونانی یافت می‌شد و یک طومار بسیار عالی از لاویان و چند بخش بزرگ از مکاشفۀ اورشلیم جدید و یک تارگوم آرامی ( یا تفاسیر ) و کتاب ایّوب نیز کشف شد.

مقایسۀ طومارهای کشف شده با نسخه‌های خطی موجود:

طومارهای دریای مرده محقِّق علم نسخ را به هزار سال پیش از تاریخ نسخه‌های شناخته شده تا آن زمان می‌بَرَد. پیش از کشف این طومارها، قدیمی‌ترین نسخۀ کامل تمام عهد عتیق به اوایل قرن نهم میلادی باز می‌گشت امّا کشف این نسخه‌ها علم نسخ را به هزار سال قبل‌تر برد.

زمانی که این طومارها کشف شدند محقّقین شروع کردند به ترجمه کردن طومارها و مطابقت دادن آنها با نسخه‌های موجود. بدین سان محقّقین قادر شدند امانت متن عبری را مورد تحقیق قرار دهند. و طومارهای کشف شده ترجمه گردید که در 95% موارد این طومارها با نسخه‌های حال موجود با یک دیگر کلمه به کلمه همسان بودند. و 5% اختلاف عمدتاً مربوط به خطای نسخه برداری و تلفّظ می‌باشد.